Luis Xertu

Elisabeth gets her way

Jan Martens
met inleiding
do 8 dec 20:30 - 21:40
do 8 dec
20:30 - 21:40
  • do 8 dec
    20:30 - 21:40
    Westrand - theaterzaal (stoelkeuze)

Vol bewondering blijf je achter nadat Jan Martens op zo’n ingenieuze en precieze manier de vinger op de vernieuwende betekenis van de uitzonderlijk getalenteerde klavecimbel muzikante Elisabeth Chojnacka (1939-2017) legt.  

Deze solo van en door Jan Martens is een gedanst portret van de Poolse Elisabeth Chojnacka (1939 - 2017), een uitzonderlijk getalenteerde en gepassioneerde muzikante die midden 20e eeuw medeverantwoordelijk was voor de revival van klavecimbelmuziek. Mede door haar talent en doorzettingsvermogen waren er in de jaren zeventig en tachtig een resem componisten (Ligeti, Xenakis, Ferrari, Berio, Halffter, etc.) die nieuw werk schreven voor het klavecimbel, vaak aan Chojnacka opgedragen. Elisabeth gets her way wil ode brengen aan deze bijzondere vrouw. De solo is een gedanst portret met een soundtrack die breed gaat, met werk van Nyman over Montague tot Ligeti, alle in een uitvoering van Chojnacka. 

 

Martens heeft de ambitie om al dansend dicht bij de soms complexe partituren te blijven. Hij bespeelt zijn lichaam zoals Chojnacka dat deed met het klavecimbel. Hij brengt verschillende bewegingsstijlen samen, net zoals zij met enkele eeuwen aan muziekgeschiedenis in de vingers moeiteloos tussen registers en genres heen slalomde. 

 

De dansante stukken in de solo worden aangevuld met een documentaire laag waarin het werk en leven van Chojancka auditief aan bod komt, o.a. door interviews met mensen die dicht bij haar stonden. Martens ging eerder aan de slag met een uitvoering van Chojnacka in any attempt will end in crushed bodies and shattered bones , een werk voor 17 dansers. In 2021 was het exact vijftig jaar geleden dat Chojnacka haar eerste album uitbracht: Clavecin 2000. Een uitgelezen moment om eer te betonen aan deze opmerkelijke vrouw, met een solo waarin ze de tijd en ruimte krijgt die haar toekomt.

 

Inleiding 20:00 door Katie Verstockt in Club 3

 

Lees het interview met Jan Martens in onze Westrandblog

 

De keuze van Raf!

Deze voorstelling werd ook getipt door Raf Walschaerts (Kommil Foo). Lees hier wat hij vindt van deze voorstelling: 

"Ja, ik koos ook voor Elisabeth gets her way van Jan Martens. Ik heb deze nog niet gezien, maar een aantal jaren terug zag ik wel The dog days are over en die is me heel erg bijgebleven. Dat was ontwapenend. De acteurs sprongen een uur aan een stuk. Alleen dat: springen... Op het einde waren ze zo bezweet en uitgeput, dat had ik nog nooit gezien. Dans is heel apart, maar als het pakt, dan pakt het 100% per uur. Het menselijk lichaam zonder taal, er is niets ontroerender dan dat."

Lees meer tips van Raf in de Westrandblog.

 

Het Theaterfestival

Deze voorstelling zat ook in de juryselectie voor het Theaterfestival 2022. Hier het juryverslag over deze voorstelling: 

Jan Martens maakte dit jaar indruk met zowel groot als klein werk. Elisabeth gets her way behoort tot de laatste categorie. In deze solo staat hij zelf op scène. Hij brengt een portret van de klaveciniste Elisabeth Chojnacka (1939 – 2017), een Poolse muzikante met uitzonderlijk talent, vurige passie en tonnen charisma. Halfweg de twintigste eeuw was zij medeverantwoordelijk voor een revival van de klavecimbelmuziek: een genre dat zeker niet als het meest toegankelijke wordt ervaren. 

Martens slaagt erin om met zijn heldere opgebouwde solo in zeven delen zowel de muzikante, haar oeuvre als klavecimbelmuziek op zich te ontsluiten via het medium van de dans. Elk deel begint met een videofragment van een van de vele interviews met of over Chojnacka. Haar rode haar, haar hoge hakken, haar fragiele schoonheid, maar ook haar kracht en unieke artistieke interpretatieve ijver komen aan bod. Vervolgens leidt een titel ons naar de muziek en tot slot de dans. Die documentair-biografische inslag is nog weinig vertoond binnen een dansvoorstelling, maar Martens doet het een vanzelfsprekendheid lijken. Dat op zich is al een prestatie.     

Zijn keuze voor een directe vertaalslag tussen dans en muziek – met ritme, emotie en intensiteit als gedeelde factor – maakt de voorstelling uitermate open en toegankelijk. De scène waarin hij het hypersnelle gehamer op het klavecimbel omzet in wat lijkt op een technorave of rockconcert, maakt de composities zelfs herkenbaar. Het lichtontwerp van Elke Verachtert en de kostuums van Cédric Charlier treden Martens bij en bepalen de sfeersetting van elk deel. 

Alles versmelt tot een heerlijke solo voor zowel de liefhebbers als de nieuwsgierigen van het genre. Zo ontpopt Elisabeth gets her way zich tot een uitzonderlijk artistiek essay, tot een hommage van de ene grote artiest aan de andere. 

Pers

"Danser en choreograaf Jan Martens legt in zijn solo Elisabeth gets her way op zo’n ingenieuze en precieze manier de vinger op de vernieuwende betekenis van Elisabeth Chojnacka (1939-2017) dat je vol bewondering achterblijft." ***** , Annette Embrechts, De Volkskrant, 15 juli 2021

 

"Met haar flamboyante stijl bekeerde ze het grote publiek tot de klavecimbelmuziek, toch geen eenvoudig genre. In zijn intense hommage 8 aan Chojnacka doet Jan Martens precies hetzelfde. […] Samen met de vele historische referenties in het kostuumontwerp van Cédric Charlier houdt Martens de dans- en muziekgeschiedenis knap levend." **** , Charlotte De Somviele, De Standaard, 21 september 2021

Credits

Choreografie en Dans Jan Martens 
Sound engineer documentary Yanna Soentjens 
Lichtontwerp Elke Verachtert 
Kostuumontwerp Cédric Charlier 
Video en muziek  (© Archives INA) en muziekstukken www.grip.house 
Videomontage Sabine Groenewegen 
Extern oog Marc Vanrunxt, Anne-Lise Brevers en Rudi Meulemans 

Technische leiding Michel Spang/Elke Verachtert 

Productie grip internationale spreiding: A Propic - Line Rousseau en Marion Gauvent Coproductie DE SINGEL (Antwerpen, BE), Les Hivernales – CDCN d’Avignon (FR), Julidans (Amsterdam, NL), C-TAKT (Limburg, BE) en Perpodium (BE) RESIDENTIES: DE SINGEL (Antwerpen, BE), Les Hivernales – CDCN d’Avignon (FR), Toneelhuis (Antwerpen, BE), ccBe (Antwerpen, BE), C-TAKT (Limburg, BE) en CN D – Centre national de la danse (Parijs, FR)

Met de financiële steun van de Vlaamse Overheid, de Taxshelter van de Belgische Federale Overheid en Cronos Invest MET DANK AAN: INA - l'Institut National de l' Audiovisuel, Les Ballets de Monte-Carlo sous la Présidence de S.A.R. la Princesse de Hanovre - Direction: Jean-Christophe Maillot, Graciane Finzi, Régis Mitonneau, Anne Montaron, Emmanuelle Tat, François-Bernard Mâche, Zygmunt Krauze, Stephen Montague, Raphaël de Gubernatis, Claire Verlet, Ty Boomershine, Joris van Oosterwijk, Liselotte Sels and Kinga Jaczewska 

https://www.grip.house/maker/jan-martens/

Duur voorstelling: 70 min.