Week van de vrijwilliger 2026

Tekst: Annelies Desmet
Foto's: Jean-Paul Vanden Abeele

Het jaarthema van Westrand in seizoen 25-26 is rituelen. Samen met een groep vrijwilligers borduren we gedurende enkele maanden samen aan een kunstwerk, het WERK-STUK. 

In de eerste fase nodigden we het publiek van de openingsvoorstellingen uit om letterlijk hun zorgen van zich af te gooien: servies werd kapot gegooid, soms voorzien van een korte boodschap over dagelijkse beslommeringen of moeilijke momenten die men even wilde vergeten voor de voorstelling begon. Textielkunstenares Saar Swinters ging vervolgens aan de slag met de mozaïek van scherven die in bakken met zand achterbleven. Uit die fragmenten ontstond een tekening, die werd overgezet op doek. Vandaag krijgt dat doek een nieuw leven: samen met een vijftiental vrijwilligers borduren we de tekening tot een echt kunstwerk.

Op een doordeweekse woensdag treffen we drie vlijtige naaisters aan de werktafel in de bib: Pascale, Ann en Magda komen wekelijks hun handen uit de mouwen steken en als het past zelfs meerdere keren per week. 

Wat zijn jullie aan het doen? 

Magda: We zijn aan het borduren met naald en draad, we werken mee aan een project van kunstenares Saar Swinters voor het cultuurcentrum. 

Ann: Het heeft te maken met het jaarthema van Westrand, dat gaat over rituelen en ik vind dat persoonlijk wel een mooi thema. En het feit dat je meewerkt aan een kunstwerk, dat is wel een extra motivatie. 

Hoe zijn jullie hier terecht gekomen? 

Magda: Er was een oproep via het infoblad en via de kanalen van Westrand voor vrijwilligers en in september kwamen we naar een infovergadering waar de kunstenares ons wat meer informatie gaf van wat de bedoeling was. 

Weet je hoe het project verder gaat?

Pascale: Ja, wij komen hier nu met verschillende vrijwilligers borduren, wanneer het ons past, maar in feite kan je elke woensdag, vrijdag en zaterdagvoormiddag komen verder werken. Af en toe gaat het werk ook naar een locatie waar andere mensen er ook aan werken. 

Weet je ook wat er met de scherven is gebeurd?

Pascale: Er hebben een aantal mensen ook teksten opgeschreven op de borden en er zijn stukjes tekst die we ook in het doek vastnaaien onder doorzichtige parachutestof. De woorden of de frustraties van het Westrandpubliek gaan dus ook mee in het kunstwerk.

Hebben jullie zelf wat inbreng of moeten jullie enkel uitvoeren wat de kunstenares heeft opgelegd?

Magda: Saar heeft wel een ontwerp gemaakt met waar donkere schaduwen komen en in welke stukken we eerst mogen borduren. Maar wat we erin zetten, daar zijn we helemaal vrij in. 

Pascale: We kunnen echt wel creatief aan de slag, soms doe ik kruisjes, soms strepen, soms andere dingen. De instructies zijn wel beperkt. De kleuren mogen we ook kiezen, maar wel uit het palet van beschikbare kleuren. 

Ann: Wat voor mij persoonlijk leuk is, dat je een ritueel normaal in je eigen gemeenschap of familie beleeft. We hebben een persoonlijke kant hoe we een ritueel ervaren, maar hier gaan we een heel ander ritueel ervaren, iets nieuws, samen borduren. We mogen zelf onze creativiteit en onze ideeën of ons eigen gevoel hierin kwijt. 

Denken jullie dat het tegen mei 2026 klaar zal zijn?

Ann: Dat wordt nog pittig denk ik. We zullen een tandje mogen bijsteken. 

Magda: We zijn misschien wat traag op gang gekomen, omdat het in het begin ook wel een beetje vaag was wat we precies moesten doen en dus waren we ook eerst een beetje fout begonnen. 

Pascale: We maakten gewoon alle schaduwen donkerblauw, maar ook daar moest nuance in zitten en dus zijn we een beetje herbegonnen. 

Ann: We zijn flexibel hè. Het leuke is dat het nu groeit terwijl we bezig zijn. Maar het is moeilijk in te schatten hoe snel we gaan vorderen. 

Waarom willen jullie meewerken aan zo’n project?

Magda: Ik doe heel graag vrijwilligerswerk, dat is mijn tweede natuur. Ik ben altijd creatief bezig. 

Ann: Ik vind het persoonlijk ook wel een meerwaarde dat het project begeleid wordt door een kunstenares. 

Pascale: Ik zit ook in het wekelijks naaiatelier samen met mijn dochter, wij mogen gratis gebruik maken van een lokaal in Westrand en in ruil komen we hier een handje toesteken. 

Ann: Voor mij was het ook belangrijk om eens uit mijn eigen kringetje te komen en nieuwe mensen te leren kennen. 

Magda: Af en toe kom je ook eens mensen tegen waar je vroeger al eens een project mee hebt gehad, maar mijn drijfveer is uiteraard ook het sociaal contact. 

Hebben jullie ook voldoening van dit vrijwilligerswerk?

Magda: Uiteraard. Ah ja, natuurlijk. Veel voldoening en het is ook ontspannend. Je moet hier aan niets anders denken, gewoon met jouw handen bezig zijn en af en toe een praatje slaan. 

Ann: Het is echt mijn rustpuntje in de week. Ik ben hier heel op mijn gemak een beetje aan het naaien, niets moet, alles mag. Soms ben ik dan wat minder tevreden over mijn eigen werk, dus voldoening is er niet altijd voor mij. Maar we moeten voor mij ook niet de hele tijd praten, ik kan gerust ook wat in stilte werken.

Magda: Het gaat om de afwisseling, een beetje in stilte werken en een beetje kletsen. 

Pascale: Ik ben vooral benieuwd naar het eindresultaat, dan zal ik voldoening hebben denk ik.  Het is wel leuk dat er al wat meer leven in zit, we zijn nog maar pas begonnen, maar je ziet elke week waar de anderen aan hebben verder gewerkt. Ik vind het een heel plezant project.