Op de vijftiende verjaardag van de Jasmijnrevolutie richtte theatermaker Chokri Ben Chikha zijn blik opnieuw op Tunesië: het land waar een volksopstand wereldgeschiedenis schreef en dat vandaag opnieuw geconfronteerd wordt met sociale onrust, politieke instabiliteit en internationale druk rond migratie. Terwijl de Europese Unie strategische akkoorden sluit om ‘irreguliere’ migratie tegen te houden, stelt Ben Chikha een scherpe vraag: Kan kunst dan nog licht brengen waar politieke discours vervellen tot angst en controle?
In DIGNITY gaat hij de strijd aan met de dominante wereldbeelden die bepalen wie gezien wordt en wie niet. Vanuit de historische pijn van het zoo humain, ooit gebruikt om gekoloniseerde lichamen tentoon te stellen voor Europees vermaak, legt hij de link naar hedendaagse migratiepolitiek en de hardnekkige koloniale machtsstructuren die daarin doorsijpelen.
Iedereen heeft een mening over migratie. Ook jij.
Geïnspireerd door Zuid-Afrika's Truth and Reconciliation Commission transformeert de scène tot een open forum. Getuigen, performers en publiek bewegen tussen woorden, beelden en lichamen; verleden en heden botsen, raken en verruimen elkaar. Het resultaat is een urgente, oncomfortabele en tegelijk ontwapenende uitnodiging om mee te denken, mee te spreken en verantwoordelijkheid te nemen voor de blik waarmee we naar “de ander” kijken.
DIGNITY bouwt verder op het internationale succes van Ben Chikha’s Truth Commission Trilogy. Na PART I – het Belgische Senaat (2018) en PART II – de Nederlandse Eerste Kamer (2024) zet hij met zijn gezelschap Action Zoo Humain opnieuw een stap richting radicale, plaatsgebonden politieke performance. PART III – DIGNITY in 2027 presenteren we niet waar hij gehoopt had, nl. in de Europese Commissie, maar wel op een plek in Brussel die voor heel wat mensen zonder papieren een toevluchtsoord werd.
In 2024 en 2025 reisden Ben Chikha en dramaturge Sietske de Vries naar Tunesië voor grondig onderzoek.
Internationaal regisseur Peter Sellars schreef na het zien van DiGNiTy in Tunis het volgende:
Action Zoo Humain brengt met Dignity een herdenkingsdienst, een proces, een academische conferentie, een burgerlijke ceremonie, een openbare hoorzitting en een familierechtbank samen met een begrafenis, een opgraving, een protestmars en een straatgevecht, met een uitbarsting, een onderbreking en een verhoor, en met een menselijke dierentuin. Het is een happening en een welgemanierde maar radicale komedie van woede en verontwaardiging. Dit alles gaat frontaal de confrontatie aan met de tegenstrijdigheden en de onmetelijkheid, met de kleinzieligheid en de harteloosheid, en met de diepe ontkenning van onze gelaagde, vervalste, verboden en geëxotiseerde geschiedenissen, die intussen veel te diep verankerd zijn. Deze theatrale krachttoer, vol virtuositeit, inzicht en wijsheid, maar ook van verwarring en een hardnekkige weigering om verantwoordelijkheid te nemen, sleurt ons mee: we draaien rond, grijpen naar strohalmen en proberen te laat gemiste kansen alsnog te benutten, terwijl we ontzet, hoopvol, vernederd en vervuld van weerzin raken, ademloos en diep ontroerd. - Peter Sellars, Amerikaans regisseur en docent Art as Social and Moral Action UCLA
